Ik manoeuvreer met mijn rode winkelwagentje langs de schappen. Er zijn betere tijdstippen om naar de Spar op Vlieland te gaan. Kennelijk kwam de boot net aan. Het valt nog niet mee elkaar met de karren te passeren, de paden zijn te smal.
‘Wanneer luister je nu eens naar mij.’ De stem van de vrouw die net als ik bij de stelling met pannenkoekenmeel staat, klinkt hard. Haar huid, bruin geworden door de zon, verraadt dat ze al langer op het eiland is. Het meisje dat aan haar arm trekt draagt een slobberig T-shirtje, de bandjes van de bikini speels in haar nek. Haar voeten, met zand en al, in blauwe slippers.
‘Wat zei ik nou. Luisteren,’ zegt de vrouw. Ik zucht, trek mijn wenkbrauwen even op maar dat ziet niemand. Het kind luistert vast wel maar het wil iets dat de moeder niet uitkomt. Elkaar horen en begrijpen, het zou zomaar eens kunnen dat de moeder en dochter dat, na een warme dag op het strand, even niet in huis hebben.
Bij écht luisteren hoort aandacht en concentratie. De beeldhouwer Henri Miller maakte de monumentale sculptuur Ecouté (1986) die dat laat zien. Het sterk vergrootte menselijke hoofd bevindt zich op het plein bij de kerk Saint-Eustache in Parijs. De ogen zijn gesloten, de gezichtsuitdrukking is zacht. Het hoofd vleit zich in een hand, die zich opent vlak bij het rechter oor, alsof het zich er aan toevertrouwt. Alles wat het oor binnen wil, wordt door de hand met aandacht en in een rustig tempo geleid, waarna het zonder oordelen ontvangen wordt. Beide lichaamsdelen raken elkaar niet, de ruimte die er tussen beide ontstaat is zo veilige, wat niet binnen mag komen wordt geweerd. Zo wil ik dat er naar me geluisterd wordt, zo wil ik zelf altijd kunnen luisteren. Concentratie en verstilling.
Dat wat ik ervaar bij het beeld Ecouté, voel ik ook op Vlieland. Als ik na het opstaan de deur van het huisje open doe, als ik in de duinen lig uit de wind en in de zon, als ik ’s avonds op het oostelijkste stukje strand loop, dicht bij de jachthaven. Het is alsof ik word omarmd. Mijn borst stroomt vol. Geen idee met wat. Het is warm en rijk. Iets met toestemming dat ik er mag zijn. Ik luister graag naar die verstilling al vraag ik me af of luisteren het goede woord is. Ik ontvang het, met mijn oren en tegelijk met mijn hart. Zo zou ik me altijd willen voelen, maar dat doe ik niet.
Het is in het eerste weekend van de drie weken dat ik op het eiland ben. Overdag had ik ze al opgemerkt. De buren in het net nieuw gebouwde vakantiehuis, twintig meter verderop. Slaapkamers onder het huis, metersbrede schuifpui met uitzicht op de duinen. Zes jongeren, net geen pubers meer. In het kleinschalige, doorgaans stille vakantiepark, hoorde ik ’s middags flarden van hun muziek. Ik zag hoe het witte busje met groene letters van de Spar langs ons huisje reed, waar nooit auto’s rijden. Zeven kratten bier werden uitgeladen.
‘Ach joh, ze hebben het gezellig’, zegt een van mijn huisje-genoten als ik er over mopper, bang voor wat komen gaat.
‘Gewoon niet op letten,’ zegt de ander, die niet houdt van mijn gestress. ’s Avonds in bed heb ik geen idee hoe dat moet, er niet op letten. Ik spreek mezelf toe: maak je toch niet zo druk, het is vakantie, het is best leuke muziek. Maar de druk op mijn borst gaat er  niet van weg, het gebonk in mijn hoofd wordt er niet minder van. Stil, kan ik alleen maar denken, ik wil dat het stil is.
Ik schaam me als ik me besef dat ik geluiden van anderen moeilijk kan verdragen. Dat heb ik niet alleen als ik op vakantie ben maar ook thuis. Ik luister graag naar stilte en wil dat kennelijk op ieder moment, altijd. Maar stilte is geen bestemming die, als je hem hebt bereikt, altijd zal blijven. Het zijn wijze woorden die ik lees en wil onthouden. Ongewenste geluiden zullen er niet voor eeuwig zijn. In het veel te harde bed in het vakantiehuis, komen zulke wijsheden niet in me op. De angst dat ik mijn rust kwijt ben overheerst, net als de boosheid dat mijn stilte is ontluisterd. Ik zou willen dat ik kon wat ik denk te zien op het gelaat van het beeld Ecouté. Het laten voor wat het is, luisteren zonder oordeel. Misschien kan ik het leren.