Al meer dan twintig jaar werkt ze als verpleegkundige in het ziekenhuis waar ik vertrouwenspersoon ben. Ik noem haar hier Sia. Als ze nachtdienst heeft zit ze, op de rustige momenten, altijd op hetzelfde stille plekje. Dat is al jaren zo. Bereikbaar voor iedereen, weg van de drukte van de personeelskamer. Een paar weken geleden is een collega daarover gaan mopperen. Niet tegen Sia, maar wel in de wandelgangen. Toen dat geroddel de leidinggevende ter ore kwam, moest Sia op gesprek komen.

‘Het gaat om jouw functioneren in de nachtdienst,’ begint de teamleider. Ernstige blik, rechte rug. De HR-adviseur aan haar zijde, haar blik op het scherm van de laptop gericht. Een verslag gaat er komen.
‘We hebben signalen ontvangen, je weet vast waar het over gaat.’ De HR-adviseur maakt bewegingen met haar hoofd in de richting van Sia. Nog voor er een reactie volgt gaat ze verder.
‘In dit gesprek doen we wederhoor.’ De armen voor haar borst trekt Sia verder in elkaar. Ze wil de storm in haar binnenste verhinderen los te barsten.
‘Bij ons gingen er alarmbellen rinkelen…,’ de stem van de personeelsadviseur klinkt pittig. Wellicht getriggerd door het weerwoord dat uitblijft, de boze blikken van Sia.
‘We gaan veertien collega’s horen. Een onderzoek.’ Weg wil Sia uit dit bedompte kantoor waar het altijd stinkt naar de bijna dode planten in de vensterbank die nooit water krijgen. Wat denken ze wel. Zij die altijd lof krijgt, die haar werk met hart en ziel doet.

Lees verder →

‘Wat is er gebeurd met de aanbevelingen die hier staan?’ Ik bespreek het jaarverslag 2024 met de ondernemingsraad, de nieuwe bestuurder en de HR-adviseur. De man die me de vraag stelt is sinds kort lid van de personeelsvertegenwoordiging van een middelgrote zorgorganisatie. Ik ben al een aantal jaren hun vertrouwenspersoon. Goeie vraag, denk ik. Nieuwe bezems vegen schoon. Het nieuwe OR-lid heeft het document geopend op zijn laptop, hij kijkt belangstellend op. Hij zal toch niet denken dat ik ervoor had moeten zorgen dat beschreven verbeterpunten opgelost worden, denk ik.

Lees verder →

We mogen van elkaar, collega’s en leidinggevenden, respect, begrip en geduld verwachten.

Bedoeld of onbedoeld, ook bij ons kan, ongepast kwetsend gedrag voorkomen. Overal waar gewerkt wordt gebeurt wel eens wat. We willen dan dat medewerkers ingrijpen, elkaar aanspreken en steunen, of als het nodig is er melding van maken.

Het thema van de anti-pestweek: ‘denk ff na als het om geklets gaat’.
Lees verder →

Het is meer dan tien jaar geleden dat ik met een collega door de hal van het ROC loop, waar ik dan werk. Als hij ziet dat een puber leerling over het hekje van de toegangspoortjes springt, spreekt hij haar aan. Dat is zijn taak als docent, springers corrigeren want die poortjes zijn er niet voor niks. Maar wat hij niet verwacht: zij zet een enorme keel op. ‘Hij zit aan me’ gilt ze met schelle stem. Ik zie de geschrokken blik van de man nog voor me. Een rood hoofd, geen idee meer wat te doen.

Ik moest aan die gebeurtenis denken toen Gijs, zich bij mij meldde omdat ik de vertrouwenspersoon ben op de school waar hij werkt. Anderhalf jaar geleden rondde hij zijn studie aan de sportacademie af. In een van zijn lessen sprak hij twee meisjes streng aan toen ze zich niet gedroegen in de les. Thuis vertelden zij dat Gijs seksistische opmerkingen had gemaakt en hun ongewenst had aangeraakt. Boze ouders namen direct contact op met de directie.

In het eerste gesprek met mij vertelt Gijs dat zijn teamleider hem wel gelooft en steunt. Zij handelt een en ander zorgvuldig af. Maar als ik hem een paar weken later weer spreek, hangt de vlag er anders bij. Hij heeft dan een functioneringsgesprek gehad.
‘Ik kreeg drie kwartier complimenten,’ zegt hij. Goed nieuws zou je denken.
‘Maar… ik krijg mijn contract niet verlengd,’ laat hij weten. Het gebeuren met de meisjes kleeft te veel aan hem, zegt de teamleider. Hij wil er verder geen werk van maken.

Lees verder →

De directeur stapt met ferme passen over het geel met blauwe marmoleum van de brede gang. Samen met Hanna, docent op deze school, zit ik te wachten tot ze bij ons is. Links en rechts passeert ze leerlingen die ze vrolijk groet. Een lach om haar mond, die stralend wordt als ze een grapje maakt tegen een van de passanten. Popie Jopie, denk ik. Dit zou voor de jonge vrouw die naast me zit wel eens goed af kunnen lopen.

‘Toch nog op tijd gelukkig,’ zegt ze als ze eerst Hanna en dan mij met een handdruk begroet. Ze doelt op het laagje sneeuw buiten dat net op deze dag gevallen is.
‘Ik ging bijna onderuit,’ zegt Hanna. Ik vermoed dat zij, net als ik, hoop put uit de informele prettige benadering. Bij de gele deur van het kantoor keert de directeur die deze school leidt, zich naar ons om. Ze slaat haar rechterarm uit in de richting van de HR-adviseur in het blauwe overhemd, die al aan de tafel zit. Hetzelfde subtiele geurtje als bij het vorige gesprek. Een schrijfblok met het veelkleurige logo van de school, waar hij toen niet op schreef.
‘Jan kennen jullie al, als altijd op tijd’. Haar grijns wordt breder en met net zo’n groot gebaar wijst ze naar de blauwe stoelen. Hanna en ik tegenover Jan en haar.

Lees verder →

‘Je komt beheerst op mij over,’ zeg ik voorzichtig. Ik schat haar eind vijftig, ik noem haar hier Martje. Met gebogen schouders zit ze aan de tafel, haar hoofd tilt ze alleen op als ik iets zeg. Lamgeslagen, dacht ik in eerder contact met haar. Onverschillig of schuldig, zou ook kunnen.‘Het is nogal heftig wat je is overkomen.’ Mijn ogen op haar gericht, zodat ik zie wat mijn zorgvuldig gekozen woorden met haar doen. De regen die neerstort in het kanaal, waar we vanuit mijn kantoor op uitkijken, ziet ze niet.

Het zal je maar gebeuren. Martje moest een nieuwe collega inwerken. Na zes maanden presteerde hij nog steeds onder de maat. De teamleider deed niks, hoeveel signalen Martje ook gaf. Uiteindelijk besloot ze de man niet langer te begeleiden.
‘Ze kleineert me, scheldt me uit,’ zei de man tegen iedereen die het maar wilde horen.
‘Ik krijg geen enkele informatie, zo kan ik mijn werk niet doen.’  Helemaal niet waar, vertelt Martje mij. Getuigen zijn er niet. Hun werk speelt zich af in de buitendienst, uit het zicht van iedereen. De teamleider weet niet wat ze moet doen, doet niks. Dan gebeurt wat niemand verwacht. De onervaren, slecht presterende medewerker dient een officiële klacht in. Nu moet Martje voor de klachtencommissie verschijnen.

Lees verder →

‘Je komt altijd zo rustig over.’ Ik hoorde het vaak. Al kon ik mezelf daar vaak niks bij voorstellen, handig was het wel. Het kwam me in veel situaties goed van pas. Dat het zich tegen me kon keren ontdekte ik toen ik in het onderwijs werkte. Het was me allemaal te veel, ik had hulp nodig van de teamleider en sprak haar aan. Ze was een fijne vrouw, zei vast iets aardigs, gaf mogelijk tips, maar ze zag niet hoe wanhopig ik was. Mijn kalme uiterlijk misleidde haar, ze kwam niet op het idee me te helpen.

Pas veel later leerde ik in een training hoe ik anderen met mijn uitstraling soms op het verkeerde been zet. Ik deed een oefening met een man. Hij had, zogenaamd, het gouden kettinkje van mijn moeder. ‘Zorg dat je het terugkrijgt,’ was de opdracht. Dat lukte pas toen ik vertelde hoe erg ik het vond dat ik de ketting was kwijtgeraakt. Mijn moeder overleden, het enige aandenken. Maar die woorden alleen bleken niet voldoende. Pas toen mijn stem ging trillen, de tranen in mijn ogen stonden, het drama op mijn gezicht te zien was, overhandigde hij me het sieraad. Het voelde vreemd maar ik bereikte pas wat ik wilde toen mijn binnen- en buitenkant met elkaar klopten. Sinds de die oefening besef ik hoe essentieel congruentie is. Wanneer wat je zegt, voelt en uitstraalt met elkaar klopt, ben je geloofwaardig. Authentiek. Dat geeft anderen duidelijkheid en veiligheid, het helpt om echt gezien te worden.

Lees verder →

Het is van alle tijden én het is ontoelaatbaar: seksuele intimidatie en ander ongewenst gedrag op de werkvloer of waar dan ook. 
Een simpele oplossing lijkt er niet te zijn. Wat wel kan helpen is een vertrouwenspersoon.

Lees het hele artikel.

‘Is het mooi?’ Ik wijs op het dikke boek dat op het oude houten tafeltje ligt naast de sta-op-stoel van mijn moeder.
‘Niks opgeschoten…zo druk.’ Ze haalt haar wenkbrauwen op, nog steeds donker, als de kleur die haar haar vroeger had. Ze houdt haar hoofd scheef. Ze lacht. Vindt over het algemeen dat het niet veel meer voorstelt wat ze doet. Ik vraag waar ze het druk mee had.
‘Het was hier zo onrustig.’ Ze somt op, wat ze deed, wie er kwam. Wat ze vroeger kon, vier kinderen opvoeden en tegelijk voor een schoonvader zorgen, het huishouden doen en mensen ontvangen, kan ze al lang niet meer. Afgenomen draagkracht. Haar draaglast heeft ze in de loop der jaren, met vallen en opstaan, daarop aangepast. Als bij een weegschaal, beide schaaltjes steeds weer met elkaar in balans gebracht.

Wanneer de eisen die aan je worden gesteld, of die je jezelf oplegt, overeenkomen met wat je aankunt, is er evenwicht. Maar net als je denkt dat je het mooi voor elkaar hebt gebeurt er iets in je leven waardoor de schaaltjes schommelen. De weegschaal, een mooie metafoor om te praten over (werk)druk, die door steeds meer medewerkers zoals Femke ervaren wordt. Hieronder een voorbeeld van een gesprek tussen haar en haar teamleider.

Lees verder →