Ze is acht jaar. Ze kijkt en analyseert scherp en heeft geen angst om te zeggen wat ze vindt. Onlangs zei ze tegen een meester: ‘Waar bemoei je je mee?’. Hij liep toevallig voorbij en maakte een nare opmerking tegen haar vriendje dat daarvan moest huilen. Zij kreeg straf. Ze mocht niet zo brutaal zijn. Het maakt haar woedend want ze had toch gelijk, hij was toch niet hun leerkracht en hoefde zich toch niet te bemoeien met wat zij deden. Het was een nare opmerking en ze kwam op voor haar vriendje.

Ze was zichzelf en sprak zich uit. Maar beloond werd het niet. Het is onze taak als volwassene kinderen te leren hoe de wereld in elkaar zit, voor zover we dat zelf al weten, en ze te leren wat ze wel en niet kunnen zeggen. Want het is niet erg handig als je, zoals dit kleine meisje, gedoe hebt in je leven. Maar moeilijk is het wel. Het is zoeken naar een evenwicht tussen jezelf zijn en je uitspreken en inslikken wat je vindt en voelt.

Ik ben op een training waar de deelnemers therapeut of coach zijn. In tweetallen doen we een oefening die ik al vaker deed. Degene waar ik de oefening mee doe kent deze niet en heeft er moeite mee. Ik geef hem een aanwijzing als hij vastloopt want dat heeft gevolgen voor mij.
‘Vertrouw je me eigenlijk wel?’, zijn stem klinkt geïrriteerd. Dan maak ik een afweging. Inslikken deed ik al veel in mijn leven en we zijn op een training voor therapeuten en coaches, een prima setting om te experimenteren lijkt mij. Als mijn antwoord te lang op zich laat wachten, herhaalt hij zijn vraag. Ik ontken voorzichtig en voeg een verzachtende toelichting toe, die hij door zijn boosheid niet meer hoort. Hij wil niet meer met me werken.

Als je jong bent kan het een slimme strategie zijn je niet uit te spreken. Je voorkomt daarmee veel gedoe. Maar als we dat structureel gaan doen raken we ver verwijderd van wie we zijn. Als we onszelf te vaak verbergen en negeren wat we werkelijk willen, levert dat als we volwassen zijn problemen op. We missen dan de vitaliteit en levensvreugde die we nodig hebben om het in dit leven goed te hebben. Ik had in het voorbeeld hierboven het gedoe met deze man kunnen voorkomen door te zeggen dat ik hem vertrouw. Dan waren we doorgegaan met de oefening en had hij niks gemerkt. Maar ik wel. De knoop achter mijn hart laat zich niet snel meer negeren. Meer gedoe met anderen. Beter voor mezelf.