Schrijven en de maan

’O ja, wat is onze opdracht’. We staan al met de jassen aan. We zijn met onze schrijfgroep op deze donkere novemberdag in 2019 goed aan het werk geweest. We lazen onze teksten aan elkaar voor en werkten aan nieuwe. De groep helpt om in de hectiek van elke dag te blijven schrijven, want dat is wat we graag doen.

Nu staan we dus op het punt om naar huis te gaan. Een opdracht is niet verplicht maar het helpt. We weten nu al, onze teksten gaan totaal niet op elkaar lijken. Het is steeds verrassend elkaars werk te lezen.

‘O, ik weet al iets,’ zeg ik. In mijn kantoor, waar we net hebben zitten schrijven, liggen achter de blauwe schuifdeur van de kast, mijn coachmaterialen. Ik duw de deur over de rails tot hij niet verder kan. Een doffe bons tegen de wand. Ik pak een rood doosje. ‘De reis van de held’ staat erop. Het bevat een stapeltje kaarten met afbeeldingen en beschrijvingen van archetypes, zoals: de boer, de maan, de koning, de bedelaar. Onder het plaatje staat een beschrijving. Trek een kaart. Leg een link met je leven. Zie daar, onze opdracht.

‘De maan!’ Ik laat mijn getrokken kaart aan de anderen zien. Genoeg tijd, want we komen pas eind januari weer bij elkaar. Dat moet niet moeilijk zijn. Dat heb ik mis, ontdek ik in de weken die volgen. ‘De maan en mijn leven’, ik vind het lastig in woorden te vangen.

Uiteindelijk zijn het de woorden onder het mysterieuze plaatje, die me op gang helpen ‘symbool voor de cyclische processen’.

Jaloers ben ik op mensen die leven volgens vaste patronen. Op vrijdag de boodschappen doen, op woensdag pizza eten, op zaterdag de flessen in de glasbak, de vaat aan kant doen direct na het eten. Het lijkt me rustig en overzichtelijk. Je weet waar je aan toe bent en waar je naar uit kijkt.

Ik moet denken aan een documentaire die ik zag van Remco Campert of misschien was het een andere schrijver. Zijn leven had hij strak ingericht. Een weekschema voor de maaltijden. De bijbehorende boodschappenlijstjes bewaarde hij, die gebruikte hij de weken erna weer. Een schema voor te dragen kleding. Vaste tijden waarop hij zichzelf uitliet. Het was zijn manier om zoveel mogelijk tijd over te houden voor het schrijven.

Veel van mijn dagelijkse bezigheden doe ik als ze me uitkomen of als ik er zin in heb. Dat zal de reden zijn dat activiteiten die ik graag doe, in het gedrang. Net als Campert, zou ik meer willen schrijven.

Vorig jaar nam ik een besluit. Geen voornemen, geen probeersel, een echt besluit! Elke ochtend van half 8 tot half 9, ging ik schrijven. Want zo dacht ik: ‘Als ik meer wil schrijven moet ik toch ergens beginnen’.  Het was wat de schrijven in de documentaire vast ook deed. Ik zette het ontbijt de avond ervoor op het aanrecht en legde mijn kleren klaar. De eerste dagen, of misschien waren het weken, protesteerde alles in mij. Ik zette door. De fysieke weerstand, het duurde weken. Mijn systeem had tijd nodig om aan het vaste patroon in mijn leven te wennen. Beetje bij beetje werd het schrijven een meditatief begin van de dag. De stilte in de buurt, het werk nog even op afstand. Op den duur ging ik uitkijken naar die momenten, was ik ook gedurende de dag bezig met wat ik ging schrijven.

Maar mijn vaste patroon verdween. Niet meer elke ochtend, niet meer altijd op een vaste tijd, soms even helemaal niet. Te veel dingen tegelijk, een te volle agenda, een tijdje niet zo fit. Ik viel terug in mijn oude gewoonte: de dingen doen wanneer het mij uitkomt.

De kaart van de maan. Is het vergezocht als ik zeg dat die me vertelt dat schrijven wanneer het uitkomt zo gek nog niet is? De maan is dan de metafoor voor het schrijven. We zien hem alleen als alle omstandigheden meewerken. De stand van de aarde. Een wolkeloze hemel. Onze aandacht op hem gericht.

Leuk bedacht. De maan weer even terug in deze tekst. Als ik meer wil schrijven zal ik de omstandigheden moeten trotseren. Vaker naar buiten en speuren aan de hemel. ‘Cyclische processen. Het hoeft niet als Remco Campert. Structuur die bij mij past.