Niks doen is een optie

Dat kan toch niet? Daar moet iets aan gedaan worden,’ ik denk het regelmatig. Als een medewerker die zich meldt seksueel geïntimideerd wordt, ze daarom op zoek gaat naar een andere baan en je bang bent dat er meer ‘slachtoffers’ gaan vallen. Als een melder vanuit het niets een vaststellingsovereenkomst voor haar neus krijgt en die tekent omdat ze anders geen leven zal hebben onder de leidinggevende.

Wat doe jij als vertrouwenspersoon als de melder geen stappen wil ondernemen. Een vraag die vaak opduikt in intervisie. De onmacht die we voelen bij onrecht maakt dat we tot actie over willen gaan. Niks doen voelt vaak niet als een optie. Jouw actie kan gevolgen hebben voor de melder die je niet voorziet. Bovendien, als deze ‘nee’ zegt, hoe kun je dan toch tot actie overgaan. Zijn of haar grenzen overschrijden, dat hoeft niet nog een keer. Dealen met een gevoel van onmacht, niet eenvoudig. Maar soms komt er nog een ander moment waarop het onrecht veilig aan de kaak gesteld kan worden. Niks doen is vaak de enige optie!

Lees verder

Wat is haar probleem?

In de eerste mail aan mij schrijft de medewerker dat ik me voor moet bereiden op veel emoties. Een paar dagen later, als ik haar spreek, vertelt ze dat in haar team de ene collega de andere pest. En daar kan ze nu net niet tegen: pesten! Omdat ze allemaal nog steeds veel thuiswerken, het is corona-tijd, is ze zelf geen getuige van het pesten. Ze gaat af op het verhaal van de man die zegt gepest te worden, ze heeft met hem te doen. Hij is bang en trekt zich terug. Ze wil iets doen maar weet niet wat. En inderdaad, dan vloeien haar tranen. Ze wil zich het liefst met alles bemoeien, zegt ze, weet best dat dat niet handig is.

Aan het eind van ons gesprek heeft ze helder welk probleem bij wie hoort en het lijkt erop dat zij zelf geen heeft. Zo moeilijk om niets te doen, zegt ze. Het past niet bij haar. Ze zal haar collega adviseren zich bij de teamleider of de vertrouwenspersoon te melden, rond ze af.

‘En,’ zegt ze lachend, ‘ik ga een signaal afgeven bij de teamleider zonder hem te dicteren wat hij moet doen.’ Dat wordt een uitdaging!

Lees verder

Af en toe een melding

Af en toe een melding de afgelopen jaren bij deze opdrachtgever maar nu, in 2021, zijn het er al zeven. Veranderingen, nieuwe managers, strengere functioneringseisen. De melders wilden geen stappen ondernemen, bang voor problemen met de teamleider.

Bij het gesprek over het jaarverslag, dat ik in deze middelgrote organisatie altijd met de HR-adviseur voer, schuift deze keer de directeur aan. Hij wil het beste voor zijn personeel, denk ik als we om de tafel zitten. Ik denk aan een van zijn medewerkers. Onlangs meldde ze zich voor de derde keer. Betrokken en bezorgd. Ze ziet ervaren collega’s vertrekken, anderen worden stiller, uiten zich niet meer in het teamoverleg. Ze missen als team informatie over alle ontwikkelingen die gaande zijn.

Als ik hem vertel dat mensen bang zijn voor problemen met de teamleider en daarom bij hem geen signalen afgeven, schrikt hij. Hij verzekert mij dat hij zorgvuldig en vertrouwelijk om zal gaan met de namen van de medewerkers maar tegelijk wel iets te moeten doen met de inhoud van de klachten.

Na dat gesprek vraag ik de melders opnieuw of ze hun signalen bij de directeur af willen geven. Ze gaan erover nadenken. Als zij niet zelf met hem in gesprek gaan, kan ik hun signalen afgeven. Benieuwd wat ze besluiten.

Lees verder

Schaakspel

‘Het is net een schaakspel,’ zegt een van de vier zorgmedewerkers die ik spreek.

Hun leidinggevende is het probleem. Hij komt afspraken niet na, biedt geen steun wanneer er incidenten zijn met cliënten, misbruikt informatie die hem in vertrouwen is verteld en trekt colelga’s voor. Er zijn al heel wat goeie mensen vertrokken, niet moeilijk met de aantrekkende arbeidsmarkt. ‘Onveilig.’ zeggen de vier melders, ‘verdeel en heers.’

Op een flip-over schets ik welke stappen ze kunnen zetten, hun opties, we bespreken zorgvuldig wat de effecten kunnen zijn van hun mogelijke actie.

De man aanspreken is geen optie zeggen de vier vrouwen. Al vaak gedaan en als je te kritisch bent krijg je de rottige diensten, laten ze weten. De regiomanager kennen ze niet maar ze hebben over haar goede verhalen gehoord. De HR-adviseur vinden ze te ‘licht’, de HR-manager is net weg en de nieuwe is er nog niet. Andere opties lijken er in deze organisatie niet te zijn.

Ze gaan er nog even over nadenken, zeggen ze. Ze willen zorgvuldig zijn maar zeker nog een poging doen. Weggaan kan altijd nog. Ja, het lijkt een schaakspel. Als je de verkeerde zet doet loopt het niet goed af. Maar als je niet speelt blijft het zoals het is.

Groot houten schaakspel: handgemaakt gesneden bord, backgammondammen - Etsy Nederland

Lees verder

Vluchten Vechten Bevriezen (verstijven/verstarren)

Je kent het vast. De drie manieren die we kennen als we in een heftige situatie terecht komen. Sommige mensen bevriezen, weten niet wat ze moeten doen. Anderen gaan ervandoor, en weer anderen gaan vechten. Het verschilt per mens en per situatie. Overlevingsreacties. Een automatische reactie van het lichaam.

Weet jij wat jouw overlevingsstrategie is?
Als jij een vechter bent dan zul je van je melders misschien verwachten dat ze vechten. Of als jij iemand bent die vlucht uit situaties dan zul je vast verbaasd zijn als een melder wil knokken tot hij heeft wat hij wil.

Aan ons de taak alle opties voor te leggen, voor- en nadelen te bespreken, de risico’s en mogelijke resultaten, rekening houdend met de situatie waarin een en ander zich afspeelt. In een organisatie waar het onveilig is en een directie zit die niet ok is, zal het niet veel zin hebben te vechten. Een medewerker die al aan het eind van zijn/haar krachten is kan de laatste energie beter niet besteden aan een gevecht tegen een onmogelijke. Op een plek waar een professionele leidinggevende zit die mensen serieus neemt, is het niet nodig om te vluchten, en al helemaal niet om te vechten.

Ons onthouden van onze mening, de keus volgen van de melder. Niet altijd gemakkelijk.

 

Lees verder

Hollen maar

Ik sprak de melder al meerdere keren maar hoeveel ruimte ik haar ook geef, ze herhaalt keer op keer wat ze heeft meegemaakt. Als een grammofoonnaald die in een groef blijft hangen. Haar emoties, met name haar boosheid, laaien steeds weer hoog op.

Ruimte geven aan emoties, begrip hebben en meevoelen, we zijn er goed in als vertrouwenspersoon maar soms is er ook iets anders nodig.

Lisette Thooft, schrijver en rebalancer, schrijft: ‘Er is huilen en huilen. Bij kinderen kun je het verschil vaak duidelijk horen. Als ze zich bezeerd hebben of boos worden, is de eerste emotie echt. Na een tijdje merk je dat het geluid verandert, het wordt een beetje zeurderig, en op dat moment is het vaak heilzaam om het kind van je schoot te laten glijden en op weg te helpen: ‘Kun je weer spelen? Hollen maar.’

Mijn melder gaf ik feedback. Ze werd zich ervan bewust hoeveel energie het haar kostte om steeds weer haar verhaal te vertellen aan iedereen die het horen wilde en steeds opnieuw boos te zijn. Ze stopte er mee en ging nadenken welke stappen ze wilde zetten om haar situatie te verbeteren.

Hollen en stilstaan – PKN Baalder
 

Lees verder

Verward

‘Je komt nogal verward over. Ik ken je niet maar als je dat altijd bent snap ik wel dat je leidinggevende niets met je verhaal kan’. Ik ben met een melder mee naar een gesprek met de lokatiemanager. Ik schrik van zijn toon en woorden.

Maar hij heeft wel een punt. Ze hakkelt, komt angstig over en haar zinnen lopen niet. Verward. In het gesprek dat ik eerder met haar had was me dat niet opgevallen.

Toen vertelde ze dat ze door een mannelijke collega wordt genegeerd en op totaal onverwachte momenten door hem wordt uitgescholden. Er was niemand die iets deed. Het hele team is bang voor de man. De teamleider aan wie ze alles heeft verteld deed niks.
Ze heeft geen verlenging gekregen van haar contract maar dat vindt ze niet erg. Ze wil wel weg maar niet nadat ze een signaal af heeft gegeven bij de locatiemanager. Ze wil niet dat die nare collega wegkomt met zijn onbehoorlijke gedrag.

De meeste van onze melders staan al lang onder spanning. Onze hersenen komen in een rare stand als we stress hebben. Niet meer logisch kunnen nadenken, geen feiten meer weten, niet kunnen plannen, geen besluiten kunnen nemen. Verward overkomen, net als deze melder. Geen oorzaak maar een gevolg.

Lees verder

Peta schrijft

Ik schrijf als coach, als vertrouwenspersoon, als dochter van mijn oude moeder, als buurtbewoner, als vriendin en als zestigjarige. Ik schrijf voor nieuwsbrieven, maak rapporten, schrijf over bijzondere momenten met cliënten en melders , over de vaak pijnlijke situaties waar ze zich in bevinden en over de oude buurvrouw die met sportsokken in de sandalen achter haar rollator loopt. Ik schrijf over logosynthese, de prachtige methodiek waar ik mee werk en waar mijn coach cliënten veel baat bij hebben. 

Mijn vader hield van schrijven. Hij schreef met name gedichten bij feesten en sinterklaas. Hij hield net als ik van eenvoudige woorden en mooie zinnen. Onderstaand versje schreef hij over mijn moeder. Een kleine gebeurtenis in rake woorden, geen woord teveel. 

Ze zat gezellig op de bank
Ze keek naar de t.v.
Er kwam een spandoek op het scherm,
‘Kijk, Sake* doet ook mee’.
Ze dacht dat er ‘Hup Sake’ stond
Maar er stond ‘Hup Saké’

  • Sake is een jongensnaam 

Schrijven geeft me het gevoel dat ik onderdeel ben van de wereld. Als ik schrijf is het alsof er geen tijd meer is, alsof er alleen maar schrijven is. De zinnen woord voor woord en zin voor zin op papier zetten, ordenen aanvullen en schrappen net zolang tot de tekst af is. Ik houd van dat creatieve en zingevende proces.

Op deze blogpagina’s vind je (een aantal van) mijn teksten. 

Je bent van grote waarde

‘Mijn rol als vertrouwenspersoon heeft niet veel zin,’ denk ik wel eens als de lastige situatie waarin een melder zich bevindt niet wordt opgelost. Nog niet zo lang geleden realiseerde ik me dat wij als vertrouwenspersonen juist dan nodig zijn. Het was toen ik een bezoek bracht aan een homeopaat. Het was nog donker en het regende toen ik aankwam bij zijn praktijk. Een half uur later stond ik weer buiten. Enigszins verwonderd speurde ik naar de vogel die ik fanatiek hoorde zingen en ik merkte op dat de zon was gaan schijnen. Aan de blauwe lucht grote witte wolken. Mijn klachten waren niet over. Toch voelde ik me veel beter. Ik voelde me gehoord en gesteund. De aandacht van iemand die me serieus nam en me begreep, had me goed gedaan. Ik kon weer verder.

Je hebt als vertrouwenspersoon zin! Jouw aandacht maakt dat melders weer verder kunnen. Je bent van grote waarde!

Lees verder

Trek je haast uit

‘Vind een stoel en trek je haast uit, hang haar traag over de leuning, naast je deadlines en gedoe’. 

Op weg naar mijn kantoor valt mijn oog op deze regels. Ze komen uit een gedicht van Judith Nieken, geplakt op het raam van het DE-café.  Ik mis het, lekker in een warm café met vrienden of een boek. Dat zit er voorlopig niet in, denk ik spijtig. Corona.

De haast uittrekken en alle dingen die moeten buiten sluiten, het hoort bij ons werk als vertrouwenspersoon al  hebben we vaak de neiging alles snel te doen. Even vanuit de auto. Tussen twee afspraken door. Nog net een kwartiertje aan het eind van de werkdag. 

‘Neem een koffie en DE tijd,’ adviseert de dichter. Plan je afspraken met melders in op een warme plek zonder geroezemoes. Neem de tijd om echt te luisteren. Tijd, rust en aandacht voor de melder. Dat is de helft van het werk.

Lees verder